Wszystkie wpisy, których autorem jest Konrad

CZYNNIKI INTENSYFIKUJĄCE PRYWATNE WDRAŻANIE PRAWA KONKURENCJI W EUROPIE I W POLSCE – ARTYKUŁ W EuMCL

W tym miesiącu na łamach European Journal of European Consumer and Market Law  ukazał się artykuł mojego autorstwa przedstawiający środki prawne mające ułatwiać wdrażanie prawa konkurencji w trybie prywatnym (czyli zwłaszcza w postaci dochodzenia odszkodowania za tzw. szkody antymonopolowe). Opracowanie skupia się na konstrukcjach jakie w tej materii wypracowane zostały w najnowszym orzecznictwie unijnym. Zwłaszcza w ciągu ostatniej dekady wydanych zostało kilka interesujących wyroków TSUE (w dużej mierze w kontekście sprawy kartelu ciężarówek), których sąd ów zajął stawisko korzystne dla ofiar tego naruszenia (np. w odniesieniu do kręgu podmiotów odpowiedzialnych, w kwestii przesłanki związku przyczynowego). Wymienić tu można wyroki w takich sprawach jak Vantaan/Skanska 2019, Tibor-Trans 2019, Otis/Land Oberoesterreich 2019 , Sumal 2021, PACCAR z 2022, Tráficos z 2023. Tytuł wspomnianego artykułu to „Factors Driving the Growth in the Private Enforcement of Competition Law in Europe(w:) EuCML, 2024/3, s. 134-138.

ZNOWELIZOWANE ANTYMONOPOLOWE ZASADY SPRZEDAŻY INTERNETOWEJ  – ARTYKUŁ W PPH 2024/1

W tym tygodniu ukazał się pierwszy w 2024 numer Przeglądu Prawa Handlowego, w którym opublikowany został (m.in.) artykuł mojego autorstwa poświęcony znowelizowanym unormowaniom dotyczącym sprzedaży internetowej. Chodzi o zasady wynikające prawa konkurencji, a konkretnie z nowego rozporządzenia dotyczącego porozumień wertykalnych. Rozporządzenie „krajowe” weszło w życie w 2023 r. będąc wzorowanym na rozporządzeniu unijnym rozporządzeniu z nr 2022/720, tzw. VBER ang. Vertcal Block Exemption Regulation) Wspomniane rozporządzenia te po raz pierwszy wprowadzają do treści „twardych” regulacji regulacje uznające za poważne ograniczenie konkurencji klauzule, które uniemożliwiają skuteczne wykorzystanie Internetu przez nabywcę w celu sprzedaży towarów lub usług. W artykule zaprezentowano zasady wykładni tego unormowania, wiążące się z nim trudności i wątpliwości. Omówiono także konkretne ograniczenia online sales, zarówno te dopuszczalne (m.in. zakaz korzystania przez nabywcę z internetowych platform handlowych, jak np. Amazon, e-Bay, allegro), jak i niedozwolone (m.in. geoblokowanie, zakaz wykorzystywania przez nabywców całego kanału; zachęcam do lektury : K. Kohutek, Sprzedaż internetowa w świetle znowelizowanych reguł konkurencji dotyczących porozumień wertykalnych (w:) Przegląd Prawa Handlowego 2024 nr 1, s. 22-33.

UGODA MIĘDZY MAGNA POLONIA A EMITEL: KONIEC SPORU  O ODSZKODOWANIE ZA NARUSZENIA PRAWA KONKURENCJI

W zeszły piątek (16 czerwca 2023 r.) doszło do zawarcia ugody między Magna Polonia S.A a Emitel S.A. Ugoda ta kończy wieloletni spór dotyczący szkody o jakiej naprawienie ta pierwsza spółka pozwała te drugą w 2013 r. Sąd Okręgowy (w drodze wyroku z 2.7.2021 r., XVI GC 2042/13) uwzględnił powództwo Magna zasądzając na jej rzecz kwotę 263, 44 mln PLN [szkoda w wysokości 163,74 mln PLN + odsetki ustawowe w wysokości 99,7 mln PLN]. Wspomniana szkoda wynikała z naruszenia przez Emitel prawa konkurencji oraz zasad poufności; szerzej na temat tego wyroku jak i kalkulacji szkody, zob. mój wpis z dnia 13.7.2021 [„Wyrok w sprawie Magna/Emitel: zasądzenie odszkodowania za naruszenie prawa konkurencji  krok w kierunku rozwoju private enformceent w Polsce”] oraz mój artykuł pt.: Dochodzenie naprawienia szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji polegającym na nadużywaniu pozycji dominującej (w:) M. Dumkiewicz, K. Kopaczyńska-Pieczniak, J. Szczotka (red.) Sto lat polskiego prawa handlowego. Księga jubileuszowa dedykowana prof. dr hab. Andrzejowi Kidybie, Warszawa 2020, s. 1266-1267].

Od powołanego wyżej wyroku Sądu Okręgowego, wniesiona została apelacja, przy czym – właśnie w związku z zawartą ugodą – Sąd Apelacyjny nie będzie już merytorycznie rozpatrywał sprawy. Wczoraj (20.6.2023 r.) sąd ów (działając w trybie art. 355 k.p.c.) umorzył postępowanie w danej sprawie, a Magna cofnęła powództwo.

Ugoda przewiduje, że Emitel zapłaci na rzecz Magna kwotę 192,5 mln PLN (co stanowi ponad 73% kwoty jaką zasądził na rzecz tej drugiej Sąd Okręgowy, czyli 263, 44 mln PLN). Nie oceniam, czy kwota ugody jest zbyt niska czy też zbyt wysoka; najwyraźniej wszak zadowala obie strony opisywanego sporu. Przede wszystkim jednak ugoda ta jest warta uwagi, ponieważ stanowi jedną z pierwszych (o ile nie pierwszą) w Polsce sprawę, która została zakończona zasądzeniem (a finalnie „kontraktowym uzgodnieniem” miedzy stronami sporu) kwoty jaka ma zostać uiszczona na rzecz powoda, mając stanowić naprawienie szkody powstałej wskutek naruszeń szeroko pojmowanego prawa konkurencji [tzw. private enforcement] (zob. powołany wyżej wpis oraz publikacja)]. Także sama kwota odszkodowania nie jest bagatelna w szczególności w porównaniu do dotychczas rozpatrywanych (oraz prawomocnie już zakończonych) spraw z zakresu private enforcement (naruszeń reguł antymonopolowych), w których odszkodowanie jakiego domagał się powód oscylowało wokół 1,2-1,5 mln PLN); zob. zwłaszcza sprawę tzw. polerów cumowniczych oraz kartelu cementowego. W obu tych sprawach odszkodowanie nie zostało przyznane [na ich temat, zob. np. K. Kohutek, Szkoda antymonopolowa. Zasady odpowiedzialności i dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, Wolters Kluwer Business Warszawa 2018].

NOWE „POLSKIE ROZPORZĄDZENIE WERTYKALNE” – OBOWIĄZUJE OD 1 CZERWCA 2023 R.

Dnia 1 czerwca weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 maja 2023 r. w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję. Tzw. polskie rozporządzenie „wertykalne” zastąpiło dotychczas obowiązujące (z 30.03.2011 r.) o takim samym tytule. Pod względem struktury oraz przesłanek tytułowego wyłączenia (przywileju wyłączenie z zakazu) nie wprowadzono większych zmian.  Polski prawodawca w przeważającej mierze wzorował się na rozwiązaniach jakie w tej materii wprowadzono w prawie unijnym (rok temu); patrz rozporządzenie Komisji (UE) 2022/720 – o czym pisałem we wpisie z dnia 1 czerwca 2022 r.)

Tym samym także nowe rozwiązania (w tym np. wprowadzenie jako jednego z najpoważniejszych ograniczeń konkurencji, takich postanowień umownych, które uniemożliwiają nabywcą/dystrybutorom) skuteczne wykorzystanie Internetu w celu sprzedaży towarów.

Warto wszak wspomnieć, że w polskim rozporządzeniu zamieszczono przepisy dotyczące tylko porozumień w sektorze pojazdów samochodowych (zob. §11), który przewiduje dodatkową klauzulę czarną (tj. taką które wyklucza przywilej wyłączenia), odnosząc się do ograniczenia sprzedaży części zamiennych.

UMOWY KREDYTÓW FRANKOWYCH: OCENA W ŚWIETLE PRZESŁANEK NIEWAŻNOŚCI I ABUZYWNOŚCI

Wczoraj ukazał się lipcowy numer Przeglądu Prawa Handlowego, który „otwiera” artykuł mojego autorstwa dotyczący umów kredytów frankowych. Problematyka tych kredytów już od dłuższego czasu jeszcze szeroko dyskutowana nie tylko w wymiarze prawnym ale i społeczno-ekonomicznym. Wspomniany artykuł koncentruje się na zagadnieniach prawnych zawierając ocenę wspomnianych umów na gruncie przesłanek ich nieważności (zob. art. 58 k.c.) oraz abuzywności (zob. art.  3851. k.c.) W kwestii tej nie ma jednolitości zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie. W ostatnich latach wydawanych jest zarazem dużo wyroków (zwłaszcza w pierwszych instancjach – sądy okręgowe), rozpatrujących pozwy kredytobiorców zmierzające do podważenia skuteczności tych umów lub konkretnych zawartych w nich klauzul (jak zwłaszcza klauzul walutowych, w tym odsyłających do tabel kursowych banków). Obok licznych wyroków (głównie Sądu Najwyższego, a także sądów apelacyjnych i okręgowych), opracowanie uwzględnia także najnowsze orzeczenie jakie w tej materii wydane zostało przez Sąd Najwyższy, tj. uchwałę SN z 28.04.2022 r., III CZP 40/22 (LEX nr 3337513); szerzej o tym, zob. K. Kohutek, Umowy kredytów frankowych – ocena na gruncie przesłanek nieważności i abuzywności (w:) Przegląd Prawa Handlowego 2022 nr 7, s. 4-13

NOWE ROZPORZĄDZENIE WERTYKALNE KOMISJI NR 2022/720 Z 10.05. 2022 R. – ZMIANY W ZAKRESIE ANTYMONOPOLOWYCH REGUŁ DYSTRYBUCJI

Dziś – 1 czerwca 2022 r. – weszło w życie rozporządzenie Komisji (UE) 2022/720 z dnia 10 maja 2022 r. w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych, czyli tzw. „rozporządzenie wertykalne” (zastępując dotychczasowe rozporządzenie nr 330/2010). Nowe rozporządzenie co prawda nie wprowadza radykalnych („rewolucyjnych”) zmian w zakresie antymonopolowych zasad dystrybucji towarów, zachowując dotychczasową strukturę oraz ramy analityczne grupowego wyłączenia porozumień wertykalnych spod zakazu z art. 101 TFUE. Powyższe nie oznacza  wszak, że zmiany stanu prawnego są nieznaczne czy też  nieistotne. Mają one charakter merytoryczny i z pewnością są dalej idące (obszerniejsze) niż modyfikacje jakie rozporządzenie 330/2010 wprowadziło 10 lat temu.

Przede wszystkim – co warte zaakcentowania już na wstępie – nowe rozporządzenie wyraźnie reguluje przypadki wykorzystania Internetu jako kanału sprzedaży  towarów oraz określa jakie są w tym zakresie dozwolone oraz zakazane ograniczenia. Rozporządzenie 330/2010 nie zawierało żadnego przepisu, który wyraźnie (literalnie) odnosiłby się do problematyki dystrybucji internetowej (a kwestie te normowane były wyłącznie z pomocą „miękkich regulacji” – czyli w stosownych wytycznych Komisji).

Z perspektywy interesów (praw) przedsiębiorców nowe rozwiązania nie są jednolite, tj. są zarówno takie, które są dla nich korzystne, w tym zwłaszcza polegając na poszerzeniu zakresu przywileju wspomnianego wyłączenia (np. możliwość stosowania przez dostawców podwójnych cen sprzedaży w zależności czy produkt ma być zbywany online czy offline, zniesienie tzw. zasady ekwiwalencji w dystrybucji selektywnej), jak też i takie, które zaostrzają reżim prawny (np. wykluczenie z przywileju wyłączenia tzw. szerokich klauzul najwyższego uprzywilejowania, czy też porozumień wertykalnych zawierających wymianę takich informacji, które nie są bezpośrednio związane z wdrażaniem tego porozumienia). Należy wszak podkreślić, że o tym czy określona zmiana prawna stanowi złagodzenie, czy też zaostrzenie reżimu prawnego de facto zależy od perspektywy danego przedsiębiorcy. Analogiczne zmiany mogą zatem być inaczej ocenione w zależności od tego czy dany przedsiębiorca prowadzi swoją działalność wyłącznie (lub przede wszystkim) online (w tym zajmuje się wyłącznie tzw. usługami pośrednictwa internetowego), czy też skupia swoją sprzedaż na tradycyjnym kanale sprzedaży (tj. offline).  

Od dziś (1 czerwca 2022 r.) do dnia 31 maja 2023 r. r ustawiony zostałokres przejściowy”, pozwalający na skorzystanie przez przedsiębiorców z wyłączenia z zakazu porozumień antykonkurencyjnych na „starych” – tj. tych. zawartych w rozporządzeniu 33/2010 – zasadach. Od tej drugiej daty przedsiębiorcy będą już musieli stosować się do nowych antymonopolowych reguł dystrybucji.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ ODSZKODOWAWCZA SPÓŁKI CÓRKI ZA NARUSZENIA PRAWA KONKURENCJI SPÓŁKI MATKI

Informuję że w ty tygodniu – na łamach Europejskiego Przeglądu Sądowego – opublikowana została glosa (mojego autorstwa) do wyroku TSUE z 6.10.2021 r. w sprawie  C‑882/19, Sumal SL przeciwko Mercedes Benz Trucks España. Wyrok ów jest godny uwagi z racji na wykreowanie („wyinterpretowanie” z art. 101 TFUE) podstaw odpowiedzialności (a ściślej współodpowiedzialności) odszkodowawczej spółki zależnej za antymonopolowe naruszenia spółki dominującej (tzw. odpowiedzialność odgórna). Przyjęta w tym wyroku konstrukcja stanowi novum na gruncie dotychczasowego dorobku orzecznictwa unijnego, w którym (jakkolwiek na potrzeby wdrażania publicznoprawnej odpowiedzialności antymonopolowej) ugruntowana została zasada przypisywania odpowiedzialności spółce dominującej (matce) za wspominane naruszenia spółki córki (tzw. odpowiedzialność oddolna).

W wyroku w sprawie Sumal TSUE jako warunek przypisania (cywilnoprawnej) odpowiedzialności spółce zależnej uznał wymóg przynależności tej spółki do tego samego przedsiębiorstwa co spółka dominująca. W tym zakresie wszak przyjął odmienne stanowisko jakie – na potrzeby wdrażania publicznoprawnej odpowiedzialności antymonopolowej spółki dominującej – zostało ugruntowane w dotychczasowej judykaturze unijnej (w której pojęcie przedsiębiorstwa w zasadzie „pokrywało się” z pojęciem jednej jednostki ekonomicznej – single economic unit.

Szerzej na temat ww. wyroku oraz analizowanych w zagadnień, zob. K. Kohutek, Odpowiedzialność odszkodowawcza spółki zależnej za antymonopolowe naruszenia spółki dominującej. Glosa do wyroku TSUE z dnia 6 października 2021 r. w sprawie C‑882/19Sumal SL przeciwko Mercedes Benz Trucks España SL (w:) Europejski Przegląd Sądowy nr 4 2022, s. 43-51

BIEDRONKA A TERAZ KAUFLAND – KOLEJNA WYSOKA KARA PREZESA UOKIK ZA STOSOWANIE WSTECZNYCH RABATÓW PRZEZ NABYWCÓW PRODUKTÓW ROLNO-SPOŻYWCZYCH

Ponad rok temu Prezes UOKiK (w drodze decyzji z 11.12.2020 r.) nałożył na Jeronimo Martins Polska S.A. – na właściciela sieci sklepów „Biedronka”-karę wynoszącą ponad 723 mln złotych za pobieranie od dostawców produktów rolno-spożywczych (wstecznych) rabatów, których warunki udzielenia i tym samym wysokość nie była wcześniej uzgodniona między stronami. Zdaniem Prezesa UOKiK, takie zachowania stanowiły nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej, o którym mowa w art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. (o przeciwdziałaniu nieuczciwym wykorzystywaniu przewago kontraktowej). Kilka dni (w drodze decyzji z 30.12.2021 r.) temu za podobną praktykę Prezes UOKiK ukarał Kaufland (nakładając na tego przedsiębiorcą łączną karę w wysokości prawie 124 mln zł, przy czym za praktyki rabatowe 70,83 mln zł). Obie wspomniane decyzje nie są prawomocne i nie ma pewności w jaki sposób (w szczególności czy tak samo/podobnie jak uczynił to ów organ) praktyki te zostaną ocenione przez sąd. W każdym razie wydanie tych decyzji dowodzi konsekwencji Prezesa UOKiK w zakresie wdrażania reżimu ustawy przewagowej w tym nakładania wysokich kar. Warto uściślić, że we wskazanych przypadkach przedsiębiorcy ci („silni ekonomicznie nabywcy”) sami sobie przyznawali rabat, co skutkowało zredukowaniem ich należności  jakie mieli wobec dostawców.

Jednocześnie w obu ww. przypadkach wspomniana ustawa nie wskazywała (literalnie), że tego rodzaju rabaty („przyznawanie ich sobie samemu” przez nabywcę) stanowią nieuczciwa praktykę, a Prezes UOKiK uznawał, że doszło naruszenia zakazu stosowania takich praktyk odwołując się do klauzuli generalnej (zob. art. 7 ust. 2 ustawy przewagowej z 2016 r., zgodnie z którym „wykorzystywanie przewagi kontraktowej jest nieuczciwe, jeżeli jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagraża istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes”). Obecnie ustawa ta już nie obowiązuje, gdyż została „zastąpiona” przez nowa ustawą (z dnia 17 listopada 2021 r) o takim samym tytule. Na gruncie nowej ustawy (która bardzo rozbudowała katalog nazwanych praktyk zakazanych) zawarto unormowanie, zgodnie z którym praktyka taką jest „nieuzasadnione obniżanie należności z tytułu dostarczenia produktów rolnych lub spożywczych po ich przyjęciu przez nabywcę w całości albo w umówionej części, w szczególności na skutek żądania udzielenia rabatu” (art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2021 r.). Przepis ten wyraźnie oddaje „istotę” omawianej tu praktyki, czyli właśnie „wymuszania” przez nabywcę (verba legis  „żądania”) udzielania mu rabatu przez dostawcę i tym samym obniżenia ceny za produkty rolno-spożywcze jakie zostały mu sprzedane przez dostawcę.

Szerzej na temat tej praktyki a także innych nazwanych praktyk stanowiących – w nowym stanie prawnym – „nazwany typ” nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej zob. komentarz (mojego autorstwa) do tej ustawy, który  za ok. 2 miesiące ukaże się online (LEX).

NOWA USTAWA O NIEUCZCIWYM WYKORZYSTYWANIU PRZEWAGI KONTRAKTOWEJ

Tydzień temu uchwalona została ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (ustawa z 17.11.2021 r.), „zastępując” zarazem ustawą z 15.12.2016 r. Ta (pierwsza) ustawa implementować ma do porządku krajowego rozwiązania zawarte w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/633 z17.4.2019 r. (w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych). Przejawem tej implementacji jest (m.in.) doprecyzowanie pojęcia znacznej przewagi kontaktowej, poprzez wprowadzenie unormowań odwołujących się do obrotów przedsiębiorców (ich relatywnego porównania; art. 7 ust. 2), a także znaczne poszerzenie (przykładowego) katalogu zachowań stanowiących praktyki nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej (art. 8 ust. 1); formalnie ustawa wyróżnia aż 16 takich praktyk (w porównaniu do 4 zawartych w „starej” ustawie). Jedocześnie niektóre z praktyk wymienionych w tym katalogu mają charakter „względnie zakazany”, tj. nie uznaje się ich za praktykę nieuczciwą, „jeżeli zostały one przed ich stosowaniem jasno i jednoznacznie uzgodnione w umowie między nabywcą a dostawcą” (art. 8 ust. 2). To także rozwiązania wynikające z dyrektywy. W zakresie wdrażania reżimu tej ustawy w mocy pozostały dotychczasowe unormowania, czyli przede wszystkim Prezes UOKiK jako właściwy organ właściwy w tym zakresie, mogący nałożyć na przedsiębiorcę karę w wysokości do 3% (art. 42). Nowa ustawa wejdzie w życie jeszcze w tym roku, przy czym do umów zawartych przed dniem wejścia jej w życie niniejszej ustawy będą mieć zastosowanie przepisy dotychczasowe (art. 60).

Wyrok w sprawie Magna Polonia/Emitel: zasądzenie odszkodowanie za naruszenie prawa konkurencji – krok w kierunku rozwoju private enforcement w Polsce?

Dnia 2 lipca 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok – z powództwa Magna Polonia S.A. vs. Emitel S.A. – w którym zasądził na rzecz tego pierwszego przedsiębiorcy ponad ćwierć miliarda złotych roszczenia głównego oraz odsetek.

Powyższą informację przekazała Kancelaria BWHS Springer Wojciechowski i Wspólnicy (https://www.linkedin.com/company/bwhs-law-firm/posts/?feedView=all).

Wspomniane roszczenie pieniężne zostało przyznane w związku z naruszeniami zasad poufności, a także z uwagi na eksploatację tajemnic przedsiębiorstwa pozyskanych z zastrzeżeniem poufności w ramach negocjacji transakcyjnych do wyłącznych celów gospodarczych naruszyciela .

Wyrok ów zasługuje na uwagę, gdyż po pierwsze – wedle mojej wiedzy – jest pierwszą w Polsce sprawa z zakresu tzw. private enforcement (prywatnego wdrażania reguł konkurencji), w którym zasądzone zostało tak wysokie roszczenie. Wprawdzie w ciągu co najmniej ostatnich dwóch dekad składane były pozwy mające na celu egzekwowanie cywilnoprawnych konsekwencji naruszenia prawa konkurencji, jednakże w dominującej większości przypadków albo nie były to sprawy „antymonopolowe” (gdyż chodziło w nich wyłącznie o naruszenie przepisów u.z.n.k. – np. sprawy opłat półkowych, czy też naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa) albo też owszem były to sprawy „antymonopolowe”, jednakże nie miały one charakteru stricte odszkodowawczego (dotyczyły zazwyczaj zwrotu nienależnego świadczenia – spowodowanego pobieraniem istotnie wygórowanych cen przez dominanta) albo też pozwy w tych sprawach były oddalane; jak choćby w sprawie kartelu cementowego (zob. wyrok SA w Krakowie z 10.01.2014 r., I ACa 1322/13, LEX nr 1506700), czy też w sprawie tzw. polerów cumowniczych (wyrok SO w Lublinie z 4.07.2014 r., I C 759/08; szerzej, o tych sprawach zob. K. Kohutek, Szkoda antymonopolowa. Zasady odpowiedzialności i dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, Wolters Kluwer Business Warszawa 2018, s. 98,99, 175,176).

Po drugie, sprawa Magna/Emitel jest tzw. sprawą „stand-alone”, czyli rozstrzygnięciem Sądu powszechnego które nie zostało poprzedzone uprzednim stwierdzeniem naruszenia prawa konkurencji przez Prezesa UOKiK.

Po trzecie wreszcie, w wyroku w sprawie Magna/Emitel zasądzona została wysoka kwota odszkodowania (ponad 263 mln zł wraz z odsetkami). Być może sprawa ta (choć sam wyrok nie jest prawomocny) przyczyni się on do intensyfikacji private enforcement w Polsce. Co prawda od kilku lat obowiązuje ustawa mająca na celu ułatwianie dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody antymonopolowej (ustawa z dnia z 21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie  szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji); jednakże dotychczas (nawet po wejściu w życie tej ustawy) sądy powszechne bardzo rzadko miały okazję orzekać w sprawach o naprawienie szkody antymonopolowej (a tym bardziej zasądzać odszkodowanie). W toku znajduje się kilka takich spraw, jak np. z powództwa Orlen przeciwko (m.in.) mBank MasterCard i VISA, czy też z powództwa polskiej spółki zajmującej się logistykę przeciwko MAN Truck & Bus SE (ta druga sprawa dotyczy naprawienia szkody wyrządzonej tzw. kartelem ciężarówek – truck cartel – stwierdzonym w decyzji Komisji Europejskiej z 19.07.2016 r. w sprawie AT.39824 (Dz.Urz. UE C 108 z 2017 r., s. 6) – jest to zatem sprawa „follow-on” (czyli taka, w której naruszenie reguł konkurencji zostało stwierdzone w rozstrzygnięciem organu publicznego).